Çocukluk devri aşıları

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Aşılar, bakteri, mikrop ve virüsleri bağışıklık sistemine tanıtmak, bedenin ileride bunlarla müsabakası halinde süratli reaksiyon vermesini sağlamak hedefiyle yapılır. Bu aşıların muhakkak bir takvim çerçevesinde aksatılmadan ve gereken dozlarda uygulanması hayli kıymetlidir. İçinde meyyit veya zayıflatılmış virüs, mikrop ya da bakteri içeren bu aşılara, doğumdan çabucak sonra başlanır, ilköğretimin sonuna kadar devam edilir ve Sıhhat Bakanlığının aşı takvimi doğrultusunda, Aile Sıhhati Merkezlerinde fiyatsız olarak yapılır.

Anneler bebeklerine doğumdan evvel onlara antikorları (hastalıklarla savaşmak için beden tarafından üretilen proteinler) plasenta yoluyla geçirdiklerinden ve bebekler anne sütüyle antikor almaya devam ettiklerinden, birtakım hastalıklara karşı korunabilirler. Fakat bu durum süreksiz olup, korunmanın en aktif ve kalıcı yolu aşılardır.

Aşılama, doğum sonrası hastaneden taburcu edilmeden evvel bebeğe uygulanan Hepatit B aşısının birinci dozu ile başlar; bebek bir aylıkken 2. dozu uygulanır.

2. ay tamamlandığında, BCG (verem) ve KPA (pnömokok bakterisi) aşısıyla, difteri, tetanos, boğmaca, hemofilus influenza ve çocuk felcine karşı Karma aşı yapılır.

4. ayın sonunda, 5’li karma ve KPA aşısının 2. dozu uygulanır. Bebek 6 aylıkken, canlı çocuk felci aşısının 1. dozu ve Hepatit B aşısıyla Karma aşının 3. ve sonuncu dozları yapılır.

Bebek bir yaşını doldurduğunda, kızamık, kızamıkçık, kabakulak’a karşı KKK aşısının 1. dozu, suçiçeği aşısı ve KPA aşısının pekiştirme dozu uygulanır.

Bebek 18 aylık olduğunda, karma aşının pekiştirme dozu, canlı çocuk felci aşısının 2. dozu ve Hepatit A aşısının 1. dozu yapılır.

2 yaş doldurulduğunda Hepatit A aşısının 2. dozu uygulanır.

Çocuk 4 yaşını doldurduğunda ise KKK’nın 2. dozu ile karma aşının pekiştirme dozu yapılır; 13 yaşına geldiğinde de erişkin tipi difteri-tetanos aşısıyla çocukluk devri aşıları tamamlanmış olur.

Sağlık Bakanlığı’nın rutin aşılama programı dışında olan özel aşılar da vardır. Bunlar; bebek ve çocuklarda ishali engellemek için rota virüs aşısı, beyin zarı iltihaplanmasını engellemek için meningokok aşısı, genital siğiller ve ileri yaşta rahim ağzı kanseri gelişimini engellemek için HPV ile grip aşılarıdır.

Hamilelik esnasında, tetanos, inaktif çocuk felci, sarıhumma, pnömokok, kolera ve boğmaca aşıları doktor izniyle yapılmalı; canlı hücre aşılarından, BCG (Verem), Kabakulak, Kızamık, Kızamıkçık ve Suçiçeği aşıları muhakkak yapılmamalıdır.

Aşıların çok değerli olmamakla birlikte kimi yan tesirleri olabilmekte, ateş en sık görülen yan tesir olarak, çoklukla 12-24 saat içinde ortaya çıkmaktadır. Ayrıyeten aşı yerinde şişlik ve ağrı, uyku hali, huzursuzluk ile iştahsızlık başka belirtilerdendir.

Aşılar, bilhassa birinci 6 ayda içinde olmak üzere, çocukların bağışıklık sisteminin zayıf olduğu periyotlarında hastalıklara karşı gözetici tedbir olarak uygulanır. Aşılama sayesinde birçok bulaşıcı hastalığın ve bu hastalıkların neden olabileceği önemli sıhhat meselelerinin önüne geçilir.

Ülkemizde ve dünyada bilhassa çocukluk çağındaki aşılama programları epey başarılı olmuş ve aşı ile önlenebilir hastalıklar rutin aşı programlarıyla büyük ölçüde azaltılmıştır. Bununla bir arada, elde edilen bu başarılara karşın dünya genelinde aşılama oranları hala olması gereken seviyelere ulaşamamıştır.

Prof. Dr. Bengi BAŞER

7 Eylül 2024