TSKB raporu ortaya koydu: Zelzele bölgesi hala toparlanamadı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve 11 ili yerle bir eden sarsıntıların üzerinden uzun bir mühlet geçmesine karşın, bölgenin ekonomik ve toplumsal toparlanması tamamlanamadı.

En az 53 bin kişinin ömrünü yitirdiği, yaklaşık 2,2 milyon kişinin yerinden edildiği zelzelelerin akabinde konutların kıymetli bir kısmı hala tamamlanmazken, sanayi üretimi ve ihracat da sarsıntı öncesindeki düzeylere ulaşamadı.

TSKB RAPOR YAYIMLADI

Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB), sarsıntıdan etkilenen 11 ili ziyaret ederek bölgenin mevcut durumuna ait kapsamlı bir kıymetlendirme raporu hazırladı.

Raporda, tekrar inşa faaliyetlerinin kısa vadede ekonomik hareketlilik yarattığına dikkat çekilirken, bunun kalıcı bir toparlanma manasına gelmediği vurgulandı.

Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:

“Yeniden inşa faaliyetlerinin sağladığı kısa vadeli ekonomik canlılık ile bölgenin yatırım, üretim ve ömür merkezi olarak kalıcı biçimde tekrar güç kazanmasını birbirinden ayırmak gerekiyor. Zira inşaat kaynaklı büyüme tek başına bölgenin uzun vadeli çekiciliğinin geri dönmesi sonucunu üretmiyor.”

SANAYİNİN EKONOMİDEKİ PAYI GERİLEDİ

TSKB’nin tespitlerine nazaran zelzele bölgesinde istihdam yapısı büyük şirketler lehine değişirken, endüstrinin bölge ekonomisindeki yükü da azaldı.

Raporda, endüstrinin iktisat içindeki hissesinin sarsıntı öncesindeki yüzde 29,5 düzeyinden yüzde 19,6’ya gerilediği belirtilerek “Üretim kapasitesindeki toparlanmanın inşaat kaynaklı süratli yine inşa süreciyle desteklendiği, sanayi tarafında ise tıpkı ölçüde güçlü bir geri dönüşün şimdi gerçekleşmediği anlaşılıyor.” değerlendirmesi yapıldı.

İHRACAT DA DEPREM ÖNCESİ SEVİYEYE ULAŞAMADI

Raporda ihracat datalarına de yer verildi. TSKB ekonomistleri, sarsıntı bölgesinin Türkiye’nin toplam ihracatı içindeki hissesinin zelzele sonrasında gerilediğini ve aradan geçen vakte karşın şimdi eski düzeyine dönemediğini belirtti.

“YÜRÜNMESİ GEREKEN YOL BİTMEDİ”

TSKB, kalıcı toparlanmanın sadece fizikî altyapının yine kurulmasıyla mümkün olmayacağını vurguladı.

Raporda, okul, hastane ve toplumsal ömür alanlarını kapsayan hayat altyapısının güçlendirilmesi, insan kaynağının desteklenmesi ve yeni yatırımların bölgesel ekosistem oluşturacak biçimde planlanması gerektiği tabir edildi.

TSKB Direktörü Dr. Burcu Ünüvar ise bölgenin mevcut durumunu, “Yol alınmış lakin maksada varmak için yürünmesi gereken yol bitmemiş” kelamlarıyla kıymetlendirdi.

TCMB: DEPREM SONRASI KİRALAR YÜKSELDİ

Deprem bölgesine ait bir öbür çalışma ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlandı.

“Konut Piyasası Baskıları ve Deprem Sonrası Yerinden Edilme: 2023 Türkiye Depremlerinden Bulgular” başlıklı araştırmada, 6 Şubat zelzelelerinin yaklaşık 1,4 milyon konutta hasara yol açtığı ve 2,2 milyon kişinin yerinden edildiği belirtildi.

Araştırmada, zelzelelerin akabinde zelzele bölgesi dışındaki 70 ilde konut kiralarının kısa müddette yaklaşık yüzde 6 arttığı, buna rağmen ticari gayrimenkul kiralarında ise bariz bir değişim yaşanmadığı kaydedildi.