Türkler için emsal adım: AB’ye vize ve gümrük ihtarı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yıllardır Türk vatandaşlarının mağduriyetlerinden biri olan Schengen vizesi zahmeti ve Gümrük Birliği’ndeki eşitsizlikler tüzel bir hesaplaşmaya dönüşüyor. Hürriyet müellifi Oya Armutçu, bugünkü köşesinde dikkat çeken bir iddiayı gündeme getirerek, Türk bir avukatın mevcut vize uygulamalarının Avrupa’nın kendi hukukuyla çeliştiği gerekçesiyle AB Komisyonu’na ihtar çektiğini aktardı. Armutçu’nun aktardığına nazaran; Komisyon’a karşı Avrupa Birliği Adalet Divanı’nda emsal bir dava açılma ihtimali masada.

SİYASİ JEST DEĞİL HUKUKİ CEVAP BEKLENİYOR

Oya Armutçu’nun bugün yayımlanan “Türk avukattan AB’ye ‘vize’ resti” başlıklı köşe yazısına nazaran, Avukat Dr. Selim Sarıibrahimoğlu; Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Genişlemeden Sorumlu Komiser Marta Kos’a bir müracaat göndererek Türkiye ile AB arasındaki türel çelişkilere dikkat çekti.

Avrupa Komisyonu Türkiye Birimi Başkanı Antoine Colombani, bu müracaata 28 Temmuz’da verdiği cevapta, Türkiye’nin Vize Serbestisi Yol Haritası’nda tamamlamadığı altı kriteri ve 2025’te başlatılacak vize kademelendirme sistemini anlattı. Kurul ayrıyeten, 2026’da verilen Schengen vizelerinin yaklaşık yüzde 70’inin “çok girişli” olacağını öne sürdü. Lakin bu cevap, vize krizinin hukuksal temelini sorgulayan müracaat sahiplerini tatmin etmedi.

31 Temmuz’da stajyeri Rana Faytrouny ile birlikte Komisyon’a ikinci bir mektup gönderen Dr. Sarıibrahimoğlu, “İki ay içinde açık ve gerekçeli hukuksal tavrınızı açıklayın, aksi halde AB Adalet Divanı’nda dava açacağız” sözleriyle en vurucu resti çekti. Avukatlar, “Biz siyasi jest değil, tüzel karşılık istiyoruz” diyerek, tatmin edici bir cevap gelmemesi durumunda Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşması’nın 265. maddesi uyarınca “eylemsizlik davası” açacaklarını bildirdiler.

15 YILDIR SÜMEN ALTI EDİLEN DİLEKÇE VE 4 KRİTİK SORU

Köşe yazısında öne çıkan en çarpıcı datalardan biri de Avrupa Parlamentosu’nun (AP) kontrol sistemindeki boşluk oldu. 4 Kasım 2011 tarihinde AP Dilekçeler Komitesi tarafından “kabul edilebilir” bulunan 0649/2011 sayılı dilekçenin üzerinden 15 yıl geçmesine karşın hiçbir adım atılmadığı ortaya çıktı.

Başvurucular, Komisyon’dan “Antlaşmaların Koruyucusu” (AB Antlaşması Madde 17) sıfatıyla hareket etmesini talep ederek şu 4 kritik soruya açık cevap istedi:

• Gümrük Birliği, Ankara Anlaşması ve Katma Protokol’e uygun mu?
• Bugünkü vize uygulamaları, Katma Protokol’ün 41. maddesindeki “Standstill” (mevcut hakların daha ağır kurallarla geriye götürülememesi) prensibine uygun mu?
• Türkiye’nin Gümrük Birliği’ndeki temsil sorunu nasıl giderilecek?
• 2011 tarihli Avrupa Parlamentosu dilekçesi hakkında bugüne kadar hangi süreçler yapıldı?

Özellikle vize konusunda tüm vatandaşlar için genel bir vizesiz giriş hakkından ziyade, hizmet sunmak gayesiyle Avrupa ülkelerine giden Türk vatandaşlarına sonradan getirilen ağır kuralların “Ortaklık Hukuku”na alışılmamış olduğu vurgulandı.

GÜMRÜK BİRLİĞİ’NDE TEMSİL KRİZİ: YEDAŞ DAVASI EMSALİ

Oya Armutçu’nun yazısında hatırlattığı bir öteki kıymetli ayrıntı ise “YEDAŞ davası” oldu. Daha evvel yeniden Dr. Sarıibrahimoğlu tarafından yürütülen bu davada, bir Türk şirketinin Gümrük Birliği kurallarının oluşturulduğu süreçlere katılamaması yargıya taşınmıştı. Dava tazminatla sonuçlanmasa da, Gümrük Birliği’ndeki “temsil ve sorumluluk boşluğu” ilk kez Avrupa Birliği yargısı önünde bu kadar açık biçimde teşhir edilmişti. Dava sırasında Avrupa Komisyonu ile AB Konseyi, 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın tek başına kendilerine atfedilemeyeceğini savunmuştu.

AVRUPA KENDİ HUKUKUNU UYGULUYOR MU?

Gelinen noktada, aday ülkelerden hukukun üstünlüğüne uymasını talep eden AB’nin, kendi paydaşlık hukukunu uygulayıp uygulamadığı önemli bir soru işareti olarak masada duruyor. Komite’nin vereceği karşılığın Türkiye-AB ilgileri için emsal oluşturması bekleniyor.

Öte yandan Colombani’nin mektubunda, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in şu kelamlarına de yer verildiği aktarıldı:

“Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki alaka, varlıklı olduğu kadar karmaşıktır. Avrupa Komisyonu, karşılıklı çıkarlarımız doğrultusunda iş birliğini ilerletmeye… büsbütün bağlıdır.”

Gözler şimdi, AB Komisyonu’nun iki ay içinde sunması istenen türel münasebetlere çevrilmiş durumda.